Кугезе сугыньым шарнен илена

Марий калыкна мӱндыр эрвелнат ила: пашам ышта, йоча-влакым кушта, марий тӱвырам да йӱлам арален кодаш тырша.

Ардаш ялын ик кужу урем мучаштыже сылне ото верланен. Юмылан ӱшаныше-влак тышке погынат, Ош Кугу Юмо деч тазалыкым, уш-акылым, кинде перкем, еш пиалым йодыт.

Ото – юзо вер. Кугезе-влак пӱртӱс дене пеҥгыде кылым кученыт, тудын дене ваш мутланеныт, шымленыт да умылаш тыршеныт. Кызытат кумалме отышто патыр тумо-влак тоштемын, шоҥгемын йӧрлыт але кӧргашаҥыт. Но нуным руаш иктынат кидше ок нӧлталт.

Кызыт ото воктене мотор куэр кушкын шогалын. Тудымат иктат тӱкаш огеш тошт. Шотым палыдыме южо йочаже веле куэ вӱдлан толын лектеш да тудымат шылтален налыт. Таклан огыл марий фольклорышто ош куэм шыма марий ӱдыр дене таҥастарат.

Ото кӱкшӧ чоҥгаште верланен. Тайылыште, яндар памаш вӱд дене пойдаралтын, эҥер шыргыкта, йӱдшӧ-кечыже ший вӱдшым йоктарен, кугу эҥерыш вашка. Лӱмын такыртыме йолгорно дене волен, кеч-кӧат тамле вӱдым шер теммешкыже тамлен кертеш. Вӱдым кеч-кунамат перегеныт, амырташ тоштын огытыл. Вӱдым подылмек, Вӱд Авалан пӧлек шотеш пеледышым але лышташым кӱрлын пыштеныт.Тиде йӱлам мый йоча годсек палем. Шоҥгыеҥ-влак деч колынам.

Эр кынелат – пашалан шуат, – манеш калык. Ожно марий кугу еш дене илен. Кӧ эр кынелын, тудо яндар солык дене шӱргывылышыжым ӱштылын, а вара кынелшылан – ночко солык кечен.

Кинде катышым кодаш сулык лийын. Вет кинде ӱстембаке шке ок тол. Поян шурным кушташ кресаньык ятыр пӱжвӱдым йоктара, санденак киндым перегаш изинекак туныктеныт. Тудым арун шулыныт, а пудыргыжым, кид копаш ӱштылын, умшаш пыштеныт. Киндым ик гана пурл, а шӱрым кум гана подыл, – туныктен кугезе кувава. Юмо, кинде перкем пу, ӱстембалне кинде терке яра ит лий, – пелештен шоҥго еҥ.

Марий калыкын ойӧрӧ-влакше рвезе тукымлан урок семын кодыт, ушан шомак-влак рвезе еҥым тыматле койышан, пӱсӧ уш-акылан, поро шонымашан лияш туныктат.

Ирина ТАШБУЛАТОВА,
МарГУ-н студенткыже.

Реклама

One thought on “Кугезе сугыньым шарнен илена

  1. Мемнан ялыштат кодшо ийын у отым почыч. ондак пӧртыштӧ (суртышто) веле кумалыт ыле. У отым почмо калык шӱлышын вияҥ толмыжым ончыкта, шонем.

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход / Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход / Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход / Изменить )

Google+ photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google+. Выход / Изменить )

Connecting to %s